Nhận diện tin tuyển dụng lừa đảo đòi tiền cọc: những dấu hiệu cần dừng lại ngay

Tìm được việc gần nhà, lương ổn là chuyện ai cũng mong. Chính vì vậy mà các chiêu lừa tuyển dụng thường nhắm vào lúc người ta đang cần việc gấp nhất. Điểm chung của phần lớn các chiêu này rất đơn giản: anh/chị phải đưa tiền trước khi được đi làm.

Bài này tổng hợp những dấu hiệu hay gặp để anh/chị tự kiểm tra trước khi gọi điện, đến chỗ hẹn hay chuyển khoản cho bất kỳ ai.

Dấu hiệu số một: đòi tiền trước khi đi làm

Một nơi tuyển người đàng hoàng sẽ trả lương cho anh/chị, không phải thu tiền của anh/chị. Hãy dừng lại ngay nếu nghe những câu như:

• "Đóng tiền cọc để giữ chỗ, đi làm đủ tháng sẽ hoàn lại."
• "Nộp phí đồng phục, phí thẻ nhân viên, phí hồ sơ trước."
• "Chuyển khoản phí đào tạo, học xong mới được nhận việc."
• "Mua gói sản phẩm khởi nghiệp để bắt đầu bán hàng."

Tên gọi có thể khác nhau, nhưng bản chất giống nhau: tiền đi từ túi người lao động sang túi người tuyển. Trên TayNguyenJob.vn, mọi tin đăng đều phải cam kết không thu tiền cọc của người lao động. Nơi nào vi phạm sẽ bị gỡ tin.

Dấu hiệu số hai: lương cao bất thường, việc lại quá nhẹ

"Việc nhẹ lương cao, làm tại nhà, mỗi ngày vài tiếng thu nhập gấp mấy lần đi làm bình thường" — câu quảng cáo này nghe hấp dẫn, nhưng hãy tự hỏi: nếu việc dễ như vậy và trả nhiều như vậy, sao người ta phải đăng tin khắp nơi để tìm người lạ?

Các dạng hay gặp:

• Việc "chốt đơn", "thả tim", "đánh giá sản phẩm" ăn hoa hồng, ban đầu được trả vài khoản nhỏ để tạo lòng tin, sau đó bị yêu cầu nạp tiền lớn hơn để "mở khoá nhiệm vụ".
• Việc nhập liệu, gõ văn bản tại nhà nhưng phải mua tài liệu hoặc phần mềm trước.
• Việc "cộng tác viên" mà thực chất là kéo thêm người, có người bên dưới mới có thu nhập — đây là dấu hiệu của mô hình đa cấp.

Dấu hiệu số ba: không có địa chỉ, không có tên cơ sở rõ ràng

Một quán cà phê, cửa hàng hay xưởng có thật thì luôn có địa chỉ cụ thể. Hãy cẩn thận khi tin tuyển:

• Chỉ ghi chung chung "khu vực trung tâm", "gần chợ", không nói rõ số nhà, tên đường.
• Không có tên cơ sở, chỉ có một số điện thoại hoặc một tài khoản mạng xã hội mới lập.
• Hẹn gặp ở quán nước, ngoài đường, hoặc đổi địa điểm liên tục vào phút chót.

Mẹo nhỏ: trước khi đi phỏng vấn, anh/chị thử tìm địa chỉ đó trên bản đồ, hoặc nhờ người quen ở gần ghé xem giúp. Một cơ sở có thật thì đi ngang qua là thấy.

Dấu hiệu số bốn: hối thúc, gây áp lực

Kẻ lừa đảo không muốn anh/chị có thời gian suy nghĩ hay hỏi người nhà. Vì vậy họ hay nói:

• "Chỉ còn một suất, phải đóng tiền hôm nay mới giữ được."
• "Đừng nói với ai, công ty đang tuyển kín."
• "Chuyển khoản trước, chiều nay đi làm luôn."

Một chỗ làm nghiêm túc sẵn sàng để anh/chị về suy nghĩ một hai ngày.

Dấu hiệu số năm: đòi giữ giấy tờ gốc

Có nơi không đòi tiền mà đòi giữ căn cước, bằng cấp hoặc giấy tờ gốc "để làm tin". Bộ luật Lao động 2019 không cho phép người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động. Khi cần làm hồ sơ, anh/chị chỉ nên đưa bản sao và tự giữ bản gốc.

Nếu đã lỡ chuyển tiền thì làm gì?

1. 1Chụp lại toàn bộ tin nhắn, tin tuyển dụng, số tài khoản đã chuyển, biên lai chuyển khoản.
2. 2Gọi ngay cho ngân hàng của mình để hỏi cách báo cáo giao dịch đáng ngờ.
3. 3Đến công an phường/xã nơi mình ở để trình báo, mang theo các bằng chứng trên.
4. 4Báo cho người thân, bạn bè để họ không bị lừa theo cùng một kịch bản.

Đừng ngại vì nghĩ mình "khờ". Kẻ lừa đảo làm chuyện này hằng ngày, còn anh/chị chỉ đang cố tìm một công việc.

Bên em làm gì để lọc tin xấu?

Mọi tin trên TayNguyenJob.vn đều được người trực đọc trước khi hiển thị. Tin đòi cọc, đa cấp, "việc nhẹ lương cao" hay không có địa chỉ rõ ràng sẽ bị từ chối. Tin đã được gọi điện xác nhận với chủ cơ sở sẽ mang nhãn "Tin thật — đã gọi xác nhận"; tin chưa gọi được mang nhãn "Đang xác minh" để anh/chị cân nhắc.

Nếu anh/chị gặp tin có dấu hiệu lừa đảo, kể cả ở nơi khác, hãy báo cho bên em qua trang Hỗ trợ. Mỗi lần báo là bớt một người bị lừa.