Ở Tây Nguyên, mùa thu hoạch cà phê thường rơi vào khoảng cuối năm. Đây là lúc các nhà vườn cần nhiều người hái, phơi, vận chuyển, và cũng là dịp nhiều người tìm được thêm thu nhập theo mùa. Việc làm thời vụ có cái lợi là nhận việc nhanh, nhưng cũng có nhiều chuyện cần hỏi rõ trước để tránh thiệt thòi hoặc gặp nguy hiểm.
Hỏi rõ cách tính tiền công
Tiền công mùa vụ có nhiều cách tính, mỗi nơi một kiểu. Hãy hỏi cụ thể trước khi đi:
- Tính theo ngày công hay theo sản lượng (theo bao, theo ký…).
- Nếu tính theo sản lượng thì cân ở đâu, ai cân, ghi sổ thế nào.
- Trả tiền theo ngày, theo tuần hay cuối đợt.
- Ngày mưa không hái được thì tính thế nào.
Mỗi ngày, anh/chị nên tự ghi lại số công hoặc sản lượng của mình vào sổ tay hay điện thoại. Cuối đợt đối chiếu với chủ vườn sẽ ít khi xảy ra tranh cãi.
Cẩn thận với những lời hứa trả "cuối mùa trả một lần" mà không có ghi chép gì. Nên đề nghị được nhận tiền theo từng đợt ngắn, hoặc ít nhất có sổ ghi công hằng ngày mà hai bên cùng ký hoặc cùng chụp lại.
Hỏi về chỗ ăn ở và đường đi
Nhiều vườn cà phê ở xa trung tâm, có khi phải ở lại rẫy nhiều ngày. Trước khi nhận lời, hãy hỏi:
- Có lo chỗ ở không, ở đâu, mấy người một chỗ.
- Có lo cơm nước không, hay phải tự túc.
- Đi lại thế nào: có xe đưa đón hay tự đi, đường vào vườn ra sao khi trời mưa.
- Chỗ ở có nước sạch, có chỗ tắm giặt, có sóng điện thoại không.
Báo cho người nhà biết địa chỉ vườn, tên và số điện thoại chủ vườn trước khi đi.
An toàn khi làm việc trên rẫy
Việc hái cà phê nhìn thì đơn giản nhưng có nhiều rủi ro nếu không cẩn thận:
Nếu chủ vườn yêu cầu làm những việc nguy hiểm mà không có hướng dẫn hay đồ bảo hộ, anh/chị có quyền từ chối.
Cẩn thận với người môi giới việc thời vụ
Mùa vụ cũng là lúc xuất hiện những người tự xưng "gom người đi hái cà phê" rồi thu phí giới thiệu, phí xe trước. Hãy cẩn thận khi:
- Phải đóng tiền trước mới được đưa đi làm.
- Không được biết tên chủ vườn, địa chỉ vườn cụ thể.
- Bị yêu cầu đưa giấy tờ gốc để "giữ chỗ".
Theo Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân hay thu tiền cọc của người lao động. Trên TayNguyenJob.vn, tin đòi phí hoặc cọc đều không được duyệt.
Người chưa đủ 18 tuổi
Mùa vụ thường có cả học sinh đi làm cùng gia đình. Pháp luật có những quy định riêng bảo vệ người lao động chưa thành niên về loại việc và thời gian làm việc. Phụ huynh nên tìm hiểu kỹ, không để các em làm những việc nặng nhọc, nguy hiểm hay tiếp xúc với hoá chất.
Khi có chuyện không như thoả thuận
Nếu bị trả thiếu công hoặc không được trả, hãy giữ lại sổ ghi công, tin nhắn, ảnh chụp. Nói chuyện với chủ vườn trước; nếu không được, anh/chị có thể nhờ Uỷ ban nhân dân xã/phường nơi có vườn hướng dẫn cách giải quyết.
Đang tìm việc mùa vụ? Anh/chị xem việc làm đang tuyển và ưu tiên những tin mang nhãn "Tin thật — đã gọi xác nhận".
Thấy có ích? Gửi cho người cần đọc
Muốn gửi qua Zalo: sao chép link rồi dán vào cuộc trò chuyện.
